Betrek alle belanghebbenden

Bij complexe problemen is het essentieel om iedereen die op de een of andere manier belang heeft bij de situatie bijeen te brengen.

Wanneer je een diepgaande duurzame verandering wilt bereiken in een situatie, is het niet voldoende om de omstandigheden of slechts een element te veranderen. Het systeem zal moeten veranderen waarin de situatie is ingebed.

Dit inzicht betekent twee dingen:

De mensen die verantwoordelijk zijn voor die situatie en die deze in stand houden, dienen bereid te zijn te veranderen. Dit houdt in dat zij hun opvattingen, vooroordelen, denkwijze en hun gewoontes onder de loep nemen en kunnen besluiten wat niet langer houdbaar is. Door veronderstellingen te veranderen verandert ook het gedrag.
Door gezamenlijk naar het probleem te kijken en te zien wat het in stand houdt, is het ook mogelijk om vanuit een 'hoger niveau' naar een probleem te kijken en met een andere oplossing te komen. Einstein heeft dit ooit zo geformuleerd: "Je kunt een probleem niet oplossen vanuit hetzelfde soort denken dat tot het probleem heeft geleid".

Op deze manier kun je samen de huidige situatie op alle niveaus en met alle krachten die spelen goed leren begrijpen. Ook zal er meer begrip ontstaan voor elkaars zienswijze en situatie, waardoor de veranderingsbereidheid groeit. Pas dan kun je met elkaar en met ieders instemming iets doen aan het hele systeem.

Lees ook: doe grondig onderzoek en bundel kennis en ervaring.

Overzicht geleerde lessen